Scharakteryzować   człowieka w okresie neolitu jest bardzo trudno ,

gdyż niektóre dziedziny życia nie pozostawiają żadnych śladów materialnych.

Nigdy nie dowiemy się jakim językiem mówili, jakie piosenki śpiewali, jakie tańce lubili,

jak się modlili, w  "Co" wierzyli, jak  wyglądały ubrania.

Oto pytania na które są odpowiedzi  pełne i szczątkowe .

 

Jak długo żyli ?

Przyjmuje się że na naszych ziemiach ludzie żyli przeciętnie ok. 30-35 lat,

trzeba pamiętać, że na tak niską średnią miała wpływ duża śmiertelność okołoporodowa dzieci i kobiet.

Z ilu osób składała się rodzina ?

Podstawowa rodzina liczyła wtedy  dwoje dorosłych ludzi i kilkoro dzieci

W  jak mieszkali ?

Rodziny mieszkały w chatach jednoizbowych , w osadzie Łupawskiej nie odkryto piecy tylko ślady otwartych

palenisk. Wysokość chat jest  trudno ustalić ,- brak zachowanych śladów materialnych.

Jak się ubierali ?

Ustalono że używano skór i tkanin. Znano już owce a więc zapewne mieli wełnę,

uprawiano len, a więc mogli utkać płótno. W wielu miejscach w Polsce znaleziono z tego okresu

przedmioty służące do tkania płótna  wykonane z gliny lub kamienia ( przęśliki, ciężarki tkackie )

Skóry lub tkaniny zszywano igłami z kości.

Jaka była struktura społeczna ?

Prawdo podobnie jeszcze w tym czasie była ona egalitarna, tzn w zasadzie wszyscy byli sobie równi,

w tym rolniczym społeczeństwie zaczęły się wyróżniać niektórzy specjaliści np.  od metalurgii.

Jak leczono chorych ?

Chorych na pewno leczono różnymi metodami , a więc i ziołami.

Resztki ziół  znaleziono na osadzie w Poganicach ( dziki bez lekarski , babkę lancetowatą ).

Stosowano pewnie też czary, zamawiania i modlitwy.

Do jakiej grupy etnicznej  przynależała ludność grupy łupawskiej ?

Trudno dziś ustalić czy byli to Indoeuropejczycy, jak Germanie, Słowianie lub Bałtowie.

Czy jeszcze starsza ludność tzw. przedindoeuropejska .

Jak lepiono  naczynia ?

Ludność "łupawska" lepiła naczynia z gliny z domieszką białego tłucznia kamiennego ( skalenia).

Lepiła je ręcznie z wałeczków gliny, układano spiralnie jeden na drugim i sklejano poprzez ściskanie.

Potem wyrównywano powierzchnię, zdobiono, suszono a w końcu wypalano na otwartym palenisku.

( koło garncarskie, piece garncarskie -  to wynalazki dużo, dużo późniejsze ).

Czy robiono zapasy na zimę ?

W naszym klimacie nie uda się przeżyć bez zapasów na zimę.

To byli rolnicy, a więc musieli zgromadzić ziarno na mąkę, ziarno na siew, paszę dla zwierząt domowych.

Jak pieczono " chleb " ?

Ziarno zbóż mielono ręcznie w kamiennych żarnach .

Prawdo podobnie mąkę mieszano z wodą lub mlekiem i pieczono placki  w glinianych naczyniach.

 

Składam serdeczne podziękowanie Panu dr Jackowi Wierzbickiemu za udzielenie bardzo dużo informacji

na temat całego okresu neolitu i  prac archeologicznych w Łupawie , oraz za udostępnienie zdjęć ,

map, rysunków technicznych .