HISTORIA KOŚCIELNYCH DZWONÓW.

 

Istniejący w Łupawie na początku XIV w zbudowany z cegły kościół należał obok kościoła w Słupsku i w Główczycach do najstarszych i największych w powiecie słupskim.

Nic nie wiemy jednak o tym, czy posiadał wówczas jakiekolwiek dzwony.

Według ustnego przekazu w czasie wojny trzydziestoletniej (1618 – 1648) zostaje zniszczony przez wojska szwedzkie XVI wieczny zamek zwany Canitz (kamienny dom) oraz spalony kościół.

Około roku 1670 odbudowano spaloną świątynię. Wieś będąca w owym czasie własnością rodu von Zitzewitz potrzebowała ponad dwudziestu lat na odbudowę kościoła.

 

 

Gdy w roku 1683 właścicielem wsi staje się rodzina von Grumbkow kościół nadal nie posiada dzwonów.

Budowa odpowiedniej do rangi rodu siedziby jest jednak ważniejsza. Na ruinach starego zamku powstaje nowy pałac.

Po śmierci Joachima von Grumbkow w roku 1690 Łupawę odziedziczył najmłodszy z jego czterech synów, tajny radca wojenny Philipp Otto, po śmierci którego w roku 1752 , a ostatnim z rodu właścicielem majątku zostaje jedyny jego syn generał – major Philipp Wilhelm von Grumbkow.

W tym czasie kościół posiada już okazałe dzwony.

 

Największy dzwon ważył około 315 kg i datowany był na rok 1751. Dzwon ten wydawał dźwięk „c”. Widniał na nim napis: „Gedani 1751. Meister Johann Gottfried Anhton”

 

Drugi, największy dzwon pochodził z roku 1720, wydawał dźwięk „e” i ważył 185 kg.

Na dzwonie widniał napis: „Gedani 1720. Sit Nomen Domini Benedictum. Me fecit Michael Witt Werk”, co przekłada się mniej więcej tak: „Pan dał, Pan odbiera.”

 

Trzeci co do wielkości dzwon był całkiem gładki. Nie posiadał żadnych napisów bądź rycin, dlatego jego roku produkcji nie można określić. Ważył 100 kg i wydawał dźwięk „g”.

 

Czwarty i zarazem najmniejszy z dzwonów ważył około 75 kg i na szczycie posiadał kwiatowy wzór. Ponadto widniał na nim napis: „Anno 1699. A.E.Beni. Sancte Spiritus”.

Dodatkowo na dzwonie wygrawerowano: „Lucia Wrechen 10 marz 1671”.

Lucia Dorothea von Wrechen była fundatorką dzwonu, a jednocześnie żoną Joachima Ernsta von Grumbkow. A data 10 marca 1671? Kto wie …? Może to data zawarcia związku małżeńskiego?

 

W roku 1917 w czasie trwania I Wojny Światowej trzy największe dzwony zostały usunięte i zabrane z dzwonnicy. Uzyskany po przetopieniu brąz został wykorzystany do produkcji amunicji.

 

Zaledwie trzy lata później do kościoła w Łupawie sprowadzono trzy nowe dzwony.

Największy z nich waży 675 kg, a najmniejszy około 150 kg.

Zostały one ufundowane przez trzech wielkich właścicieli ziemskich – rodzinę von Bonin z Łupawy, rodzinę von Livonius z Grąbkowa i dr Lehmanna z Karżnicy.

Nazwiska darczyńców zostały umieszczone na dzwonach.

Środkowy dzwon został ufundowany przez rodzinę von Zelewski z Dąbrówna i poświęcony pamięci Hansa i Margarity von Zelewski o czym świadczy umieszczony na dzwonie napis.

Dzwon ten waży około 300 kg.

 

O mocy dzwonów wszyscy mogą przekonać się osobiście. W cichy, bezwietrzny dzień ich dźwięk słychać na wiele kilometrów wokół wsi kiedy wzywają wiernych do modlitwy.

Oby nigdy nie biły na trwogę!

 

 

Opracował: Janusz Januszewski.